YangiAlifbo O‘zbek tilida yangi alifboda yozishning yangi usuli.
Word, Telegram yoki brauzerda odatdagidek yozing. So‘z tugashi bilan YangiAlifbo uni yangi alifboga o‘giradi — klaviaturani ham, odatlaringizni ham o‘zgartirish shart emas.
- Windows 10 va 11
- .NET 10 ichida, o‘rnatuvchisiz
- 948 288 yozuvli lug‘at
- So‘z tahlili ≈ 1 µs
- MIT, bepul va ochiq kodli
Siz yozasiz.
Probel bosilganda so‘z yangilanadi.
- Eski imloda yozasiz. Klaviatura va qo‘l odati o‘sha-o‘sha: sh, ch, o‘, g‘.
- So‘z tugaydi. Probel, Enter yoki tinish belgisi bosilganda dastur oxirgi so‘zni tekshiradi.
- Faqat o‘zbekcha so‘z o‘zgaradi. push va chat kabi inglizcha so‘zlar joyida qoladi.
Misol: “Bog‘chada o‘g‘il-qizlar choy ichib, push va chat haqida gaplashishdi.” matni “Boğçada öğil-qizlar çoy içib, push va chat haqida gaplaşişdi.” bo‘ladi.
Siz yozadigan joyda ishlaydi.
YangiAlifbo Windows’ning past darajali klaviatura hook’i orqali ishlaydi, shuning uchun alohida plagin kerak emas. Oddiy matn maydoni bor dasturlarda — hujjat, xabar, brauzer yoki bloknotda — bir xil yo‘l bilan ishlaydi.
Kerak bo‘lmagan joyda o‘zi to‘xtaydi.
Terminal va dasturlash muhitlari. cmd, PowerShell, Windows Terminal, VS Code, Visual Studio, Git Bash, WSL va boshqalarda konvertatsiya o‘chiq turadi — buyruq va kod buzilmaydi.
Parol maydonlari. Windows parol maydoni deb belgilagan joylar (ES_PASSWORD uslubi yoki UI Automation’dagi IsPassword) aniqlanadi va u yerda hech narsa o‘zgartirilmaydi.
Patnisda jim turadi. Ilova tizim patnisida (soat yonida) ishlaydi; belgini bossangiz, sayt uslubidagi boshqaruv paneli ochiladi. Internetga faqat yangilanishni tekshirish uchun GitHub’ga murojaat qiladi; siz yozgan matn hech qayerga yuborilmaydi va saqlanmaydi.
Administrator huquqi bilan ochilgan dasturlarga Windows oddiy dasturlarning kiritishiga ruxsat bermaydi — u yerda YangiAlifbo ishlamaydi. Ba’zi maxsus himoyalangan oynalar ham shunday.
Qaysi so‘z o‘zbekcha ekanini biladi.
show ham, shahar ham “sh” bilan yoziladi. Ikkinchisini o‘zgartirib, birinchisiga tegmaslik uchun har bir so‘z uch bosqichdan o‘tadi. So‘z tanlang va yo‘lini kuzating.
- Naqsh sh, ch, o‘, g‘ bormi? Tutuq belgisi (Is’hoq) ajratib turgan joy hisobga olinmaydi.
- Filtr 10 057 Inglizcha va dasturlash so‘zlari: show, push, switch, catch…
- Lug‘at 948 288 O‘zbekcha so‘z va o‘zaklar, eski va yangi imloda.
- Morfologiya 400+ -lar, -imiz, -dan, -gan, -yapti… qo‘shimchalarini ajratib, o‘zakni qidiradi.
shahar şahar
Lug‘atda bor. O‘zgartiriladi.
Bu natijalar dasturning standart “Qat’iy” rejimidagi haqiqiy javoblari. “Agressiv” rejimda filtrdan o‘tgan har qanday so‘z o‘zgartiriladi. Lug‘atda yo‘q so‘zni (masalan, Toshkent) oq ro‘yxatga qo‘shib qo‘yish mumkin.
Shu yerda sinab ko‘ring.
Eski imloda yozing va probel bosing. Brauzer versiyasi harf qoidalari va 10 057 so‘zli filtrni ishlatadi; 948 288 yozuvli lug‘at va morfologiya faqat Windows ilovasida bor.
So‘z probel, Enter yoki tinish belgisidan keyin o‘giriladi. Apostrofning istalgan ko‘rinishi (' ‘ ’ ʻ `) ishlaydi.
0 ta so‘z o‘girildi
To‘rt harf. Bitta tovush — bitta belgi.
Yangi alifboda ikki belgi bilan yoziladigan tovushlar bitta harfga aylanadi. Qatorni bosing yoki ustiga olib boring — misol yangilanadi.
| Eski | Yangi | Misol |
|---|---|---|
| sh | ş | shahar |
| ch | ç | choyxona |
| o‘ | ö | o‘rtoq |
| g‘ | ğ | g‘alaba |
Katta-kichik harf saqlanadi
Shahar → Şahar
SHAHAR → ŞAHAR
O‘RTOQ → ÖRTOQ
Tutuq belgisi — istisno
Is’hoq → Is’hoq
mus’haf → mus’haf
as’hob → as’hob
Bu so‘zlarda s va h alohida tovush, shuning uchun ş bo‘lmaydi.
Apostrofning 9 ko‘rinishi
' ‘ ’ ʻ ʼ ` ´ ‛ ′
Klaviaturada qaysi belgini bossangiz ham, o‘ va g‘ taniladi.
Jadval faqat harf qoidasini ko‘rsatadi. Qoidani qaysi so‘zga qo‘llashni yuqoridagi til bosqichlari hal qiladi.
Uch qadamda boshlang.
-
Yuklab oling
Rasmiy relizdan
Yuklab olish (.exe)YangiAlifbo.exefaylini oling — 18 775 451 bayt.SHA-256a2686a87872257939cbb12b89c8898c74d0882dd0d1237f62af524d69c77c20b -
Ishga tushiring
O‘rnatuvchi yo‘q: .NET 10 faylning o‘zida. Ikki marta bosing — belgi soat yonidagi patnisda paydo bo‘ladi.
Fayl raqamli imzolanmagan, shuning uchun Windows SmartScreen ogohlantirish ko‘rsatishi mumkin. Faylni faqat shu relizdan yuklang va SHA-256 qiymatini solishtiring:
Get-FileHash .\YangiAlifbo.exe -
Yozishni boshlang
Odatdagidek yozing. Kerak bo‘lsa, bir tugma birikmasi bilan to‘xtatib qo‘ying:
YoqilganShu yerda sinab ko‘ring: uchta tugmani bosing yoki tugmalar ustiga bosing. Patnisdagi belgi rangi shunday o‘zgaradi.
macOS
Terminalda bitta buyruq (macOS 12+, Apple Silicon va Intel):
curl -fsSL https://github.com/BilolbekYoldoshxojayev/yangicha-alifbo/releases/latest/download/install-mac.sh | shBirinchi ishga tushganda Tizim sozlamalari → Maxfiylik va xavfsizlik → Maxsus imkoniyatlar → YangiAlifbo ni yoqing. Shundan so‘ng Windows’dagidek ishlaydi: odatdagidek yozasiz, so‘z probeldan keyin yangi alifboga o‘tadi. Sozlamalar menyu satridagi “Ş” belgisida.
Linux
Terminalda bitta buyruq (Ubuntu, Fedora, Debian, Mint, Arch va boshqalar; x64 va arm64):
curl -fsSL https://github.com/BilolbekYoldoshxojayev/yangicha-alifbo/releases/latest/download/install.sh | shSo‘ng: Sozlamalar → Klaviatura → Kiritish manbalari → + → O‘zbek → YangiAlifbo. Super+Space bilan almashtiriladi. Linux boshqa dasturlarning tugmalarini kuzatishga ruxsat bermaydi, shuning uchun YangiAlifbo bu yerda kiritish usuli (input method) sifatida ishlaydi: yozilayotgan so‘z tagiga chiziladi va probel bosilganda yangi alifboda qo‘yiladi.
Ko‘p beriladigan savollar
Qaysi Windows versiyalarida ishlaydi?
Windows 10 va Windows 11, 64-bit (x64). .NET alohida o‘rnatilishi shart emas — u faylning ichida.
Konvertatsiya qanday ishlaydi?
Dastur siz yozayotgan harflarni kuzatib, joriy so‘zni xotirada ushlab turadi. Probel, Enter, Tab yoki tinish belgisi bosilganda so‘z tekshiriladi; u o‘zbekcha bo‘lsa, eski so‘z o‘chirilib, yangi imlodagisi yoziladi. Strelka tugmalari yoki boshqa oynaga o‘tish xotiradagi so‘zni tozalaydi, shuning uchun matn buzilmaydi.
Dastur o‘zi yangilanadimi?
Ha. v1.6.0 dan boshlab dastur har 6 soatda GitHub’dagi so‘nggi relizni tekshiradi. Yangi versiya chiqsa, uni yuklab oladi, GitHub e’lon qilgan SHA-256 nazorat summasi bilan solishtiradi, o‘rnatadi va qayta ishga tushadi. Shundan so‘ng boshqaruv panelida nima o‘zgargani ko‘rsatiladi. Buni “Yangilanish” bo‘limida o‘chirib qo‘yish yoki qo‘lda tekshirish mumkin. GitHub’ga faqat versiya ma’lumoti so‘raladi.
Qanday yoqaman yoki o‘chiraman?
Ctrl + Shift + U — konvertorni darhol yoqadi yoki o‘chiradi. Patnisdagi belgini o‘ng tugma bilan bossangiz, menyuda “Yoqilgan”, rejim (Qat’iy yoki Agressiv), oq va qora ro‘yxat hamda “Windows bilan ishga tushirish” bor. Yashil belgi — faol, kulrang — to‘xtatilgan.
Dastur sukut bo‘yicha Windows bilan birga ishga tushadi. Buni o‘chirish uchun menyudagi “Windows bilan ishga tushirish” belgisini olib tashlang — tanlovingiz saqlanadi.
Parol maydonlari va himoyalangan dasturlarda nima bo‘ladi?
Windows parol maydoni deb belgilagan joylarda va terminal yoki dasturlash muhitlarida dastur hech narsani o‘zgartirmaydi. Administrator huquqi bilan ishlayotgan dasturlarga Windows oddiy dasturning kiritishiga yo‘l qo‘ymaydi, shuning uchun u yerda YangiAlifbo ishlamaydi. Parol maydonini aniqlash dastur o‘zini qanday belgilashiga bog‘liq — o‘zingizga ishonchsiz bo‘lsa, Ctrl + Shift + U bilan o‘chirib qo‘ying.
Nega ba’zi so‘zlar o‘zgarmaydi?
Standart “Qat’iy” rejimda lug‘at yoki morfologiya tasdiqlagan so‘zlar o‘zgaradi. v1.8.0 dan lug‘atda yo‘q so‘zlarni neyron model ham tekshiradi: u faqat juda ishonchli bo‘lganda o‘giradi, xorijiy so‘zlarga tegmaydi va uni Sozlamalarda o‘chirish mumkin. Baribir tanilmagan so‘zlar bo‘lishi mumkin. Ularni %AppData%\YangiAlifbo\user_whitelist.txt fayliga qo‘shing yoki “Agressiv” rejimni yoqing. O‘zgarmasligi kerak bo‘lgan so‘zlar uchun user_blacklist.txt bor; fayllar saqlanishi bilan qayta yuklanadi.
Litsenziyasi qanday?
MIT litsenziyasi: bepul, manba kodi ochiq, o‘zgartirish va tarqatish mumkin. Batafsil — LICENSE.
Xato topdim yoki yordam bermoqchiman.
Noto‘g‘ri o‘zgargan yoki o‘zgarmay qolgan so‘zni GitHub Issuesda yozing: so‘z, kutilgan natija va qaysi dasturda yozganingiz. Kod bilan yordam berish uchun repozitoriyani fork qiling, dotnet test o‘tishini tekshiring va pull request yuboring.